Jun 13 2008
0

Denken over de toekomst

By Inter

Al sinds mensenheugenis zijn er mensen die proberen de toekomst te voorspellen. Dit met doorgaans zeer beperkte resultaten: het Romeinse Rijk zou eeuwig zijn, in het jaar 1000 zou de wereld vergaan en in het jaar 2000 zou de wereld lam liggen vanwege de millenniumbug. Het feit dat weinig toekomstvoorspellingen daadwerkelijk uitgekomen zijn, lijkt de mensheid er niet van te weerhouden om het toch keer op keer opnieuw te proberen. Waar komt deze fascinatie met de toekomst vandaan? Heeft de wetenschappelijke vooruitgang ons inzicht in de toekomst significant verbeterd? Is er eigenlijk wel genóeg aandacht voor de toekomst?

Lucas Reijnders is hoogleraar milieukunde aan de UvA en hoogleraar natuurwetenschappelijke milieuwetenschappen aan de Open Universiteit van Nederland. Hij is tevens initiatiefnemer van het college ‘Toekomst in het groot’, dat sinds september 2005 aan de UvA gegeven wordt.

Mar 28 2008
0

Column: Definitieve flauwte

By Inter

Doodgaan blijft voor velen een groot mysterie: onbekend, duister. Maar zoals bij vele duistere mysteries bestaan er onbewust vele aannames met betrekking tot dit fenomeen. Bert Keizer komt als verpleeghuisarts veel in aanraking met de dood en gaat in deze column, die eerder in Trouw verscheen, tegen enkele van deze aannames in. Zo is doodgaan volgens hem bepaald geen prestatie en ook geen duidelijke gebeurtenis. Niet het duidelijk overstappen van een grens. Ook vertelt Keizer over zijn ervaringen met de bewuste en gekozen manier van sterven door het plegen van euthanasie.

Mar 28 2008
0

Je bent al iemand en je maakt al iets

By Inter

Is creativiteit gestructureerd of komt het voort uit een natuurlijk proces? In dit artikel beschrijft kunsthistorica Petra Else Jekel de verschillende aspecten die een kunstenaarsschap vormgeven. Ze gaat daarbij vooral in op de kunstzinnige creatie als cyclus van leven en dood.

Mar 28 2008
0

Wat doen die nieuwe hersencellen daar?

By Inter

Lang is er gedacht dat de mens geboren wordt met een hoeveelheid hersencellen waar hij het de rest van zijn leven mee moet doen. Hersencellen zouden zich namelijk niet kunnen delen of vernieuwen. Bij schade is het dan jammer maar helaas, er is niet veel aan te doen. Recent is echter gebleken dat dit beeld niet klopt. Hercencellen kunnen zich toch delen en de hieruit ontstane nieuwe cellen kunnen zich ontwikkelen tot volwassen hersencellen. Dit proces wordt adulte neurogenese genoemd.

In dit artikel wordt de kennis die op dit moment bestaat over adulte neurogenese besproken. Ook wordt er ingegaan op mogelijkheden voor de toekomst. Is er hoop voor mensen met hersenziektes zoals depressie, dementie en Parkinson?

Mar 28 2008
0

Ultieme getuigenis

By Inter

Zelfmoordterroristen worden vaak afgeschilderd als irrationele fanatiekelingen waarvan de daden voortkomen uit externe factoren: de zelfmoordterrorist heeft zijn daden niet gekozen, deze zijn een onvermijdelijk gevolg van de psychologische en sociale omstandigheden waarin hij leeft. In dit artikel corrigeert Joo Hee Heidebrink dit beeld door de nadruk te leggen op de agency van de zelfmoordterrorist en te laten zien hoe individuele keuzes kunnen leiden tot een zo verregaande mate van opofferingsgezindheid dat deze de eigen dood tot gevolg heeft.

Mar 28 2008
0

Doding gevolgd door zelfdoding

By Inter

Het fenomeen van een moord gevolgd door zelfmoord, wordt in het Westen met gevoelens van afschuw en verbijstering beschouwd. In andere culturen daarentegen, zoals in Japan, wordt moord gevolgd zelfmoord soms vanuit de gemeenschap als de enige waardige oplossing van bepaalde problemen gezien. Hoewel vanuit de maatschappij radicaal verschillend gereageerd wordt, blijken, na een beschouwing van welke typen moord-zelfmoord er eigenlijk zijn, de daders uit de verschillende culturen juist onderlinge overeenkomsten te hebben.

Mar 28 2008
0

Bermmonumenten als plekken met betekenis

By Inter

Bermmonumenten, monumenten die opgericht zijn voor de slachtoffers van verkeersongevallen, zijn een bekend verschijnsel. Toch is er relatief weinig bekend over dit fenomeen, los van het algemene idee dat het er steeds meer worden. In dit artikel laat Mirjam Klaassens, aan de hand van eigen onderzoek, zien waar deze monumenten zoal staan, voor wie ze zijn opgericht en wat de motieven van de oprichters zijn.

Mar 28 2008
0

Een leven als avatar

By Inter

Voor de buitenstaander kan het leven in Second Life bevreemdend overkomen. Hoewel alles kan in Second Life, van je eigen rebellengroepering tot seks, blijft het per slot van rekening de vraag of een digitale wereld ooit substituut kan zijn voor het echte leven. Linda Adrichem en Dennis van den Berg tonen aan dat voor de vaste bewoners het leven in Second Life heel concreet is – een virtueel leven waarin echte gevoelens de scheidslijn tussen het dagelijkse en het digitale doen vervagen.

Mar 28 2008
0

‘Ik rouw’ en ‘wij rouwen’: het verband tussen samen en alleen

By Inter

Sinds de Tweede Wereldoorlog hebben zich grote veranderingen voorgedaan in de manier waarop mensen rouwen na het overlijden van een dierbare. Cas Wouters verklaart deze variaties in rouwrituelen aan de hand van verschuivingen in de wij-ik balans van individuen. Dit precaire evenwicht tussen de ‘wij-identiteit’ van mensen (de groepen waarnaar mensen verwijzen als ‘wij’) en hun ‘gewone ik’ heeft verstrekkende gevolgen.

Jan 11 2008
0

Column: Het wetenschappelijk werk als kunstwerk

By Inter

Het overgrote deel van de wetenschappelijke artikelen die tegenwoordig worden geschreven doet gortdroog aan. Van het gebruik van enige verbeelding of originaliteit om een stuk af te leveren dat getuigd van schoonheid is geen sprake. Er wordt onderzocht en geschreven volgens vaste, algemeen geaccepteerde regels. In deze column, die ook is voorgedragen bij de opening van het Academisch Cultureel Centrum SPUI 25, betoogt Rens Bod tegen deze saaie manier van wetenschap bedrijven. Onderzoekers moeten hun verbeelding gebruiken en zich niets van regels aantrekken om zo tot echte, mooie theorieën en artikelen te komen.

Rens Bod is hoogleraar Kunstmatige Intelligentie aan de University of St Andrews (UK) en Vici-laureaat verbonden aan het Institute for Logic, Language and Computation (ILLC) van de Universiteit van Amsterdam.