Het woord vacuüm stamt af van het Latijn en betekent ‘leeg’. Omdat het vacuüm geen materie bevat dat informatie kan overdragen, zouden we kunnen zeggen dat dit begrip exact tegenovergesteld is aan een medium. Toch kan ook het vacuüm dienen als een transmissiemedium en wel voor elektromagnetische straling zoals licht en radiogolven. Vooral de doorlating van de achtergrondstraling, straling die terug gaat tot aan de oerknal, kan ons veel leren over het ontstaan van het heelal.
Internet, kranten, tijdschriften, onderwijs, politiek en ook wetenschap bestaan allemaal bij gratie van de terechte aanname dat het mogelijk is om ideeën, bevindingen en meningen over te brengen van het ene individu op het andere. Deze mogelijkheid vereist een mechanisme waarmee bijvoorbeeld een idee van het ene individu te vergelijken is met een idee van een ander individu en waarmee deze twee ideeën als hetzelfde of verschillend kunnen worden gekarakteriseerd. De vanzelfsprekendheid waarmee individuen gebruik maken van dit mechanisme overschaduwt vragen met betrekking tot de precieze werking ervan.
Wie in de literatuur over de toekomst spreekt, heeft het eigenlijk over sciencefiction, een gewaagd genre dat weinig literaire schrijvers aandurven. Op uitzonderingen na houden de ‘grote schrijvers’ zich liever bij het veiligere verleden of heden. Toch kwam Michael Cunningham, Amerikaanse schrijver en winnaar van de Pulitzer prijs voor fictie en de PEN/Faulker Award, met een roman die gedeeltelijk uit sciencefiction bestond. In het boek Specimen Days vertelt hij drie verhalen. Het eerste verhaal speelt zich af in het verleden, het tweede in het heden en het laatste in de toekomst. Alle drie de verhalen zijn gesitueerd in New York.
In dit artikel bespreekt Sarah de Waard de verbanden tussen de drie delen. Hoewel de verhalen los van elkaar staan zijn er toch overeenkomsten. Uit deze overeenkomsten blijkt dat de drie delen samen toch één boek vormen. Een boek waarin het sciencefictiondeel, dat op het eerste oog toch minder geslaagd lijkt, ook werkelijk aan bijdraagt.
Sarah de Waard heeft geschiedenis gestudeerd aan de VU. Ze woont in Amsterdam waar ze sciencefiction en fantasy schrijft. Tevens jureert ze dit jaar voor de tweede keer voor de Paul Harlandprijs, een schrijfwedstrijd voor korte sciencefiction-, horror- en fantasyverhalen.
Is er nog toekomst voor het christendom in Nederland? De afgelopen eeuwen leek de Nederlandse samenleving steeds verder te seculariseren, en ‘de kerken liepen leeg’. Durk Hak plaatst deze veranderingen binnen de langetermijnontwikkeling van het christendom, van primitief, via archaïsch en historisch naar modern. Door goed te kijken naar hoe ook verschillende groepen binnen het christendom zich ontwikkelen, toont hij aan dat niet alle christelijke groeperingen ten dode opgeschreven zijn.
Durk Hak is godsdienstsocioloog en redacteur van het blad Religie en Samenleving. Hij studeerde wetenschapsfilosofie, antropologie en sociale geografie. Zijn proefschrift viel onder theologie en godsdienstwetenschappen.
In november dit jaar kiezen de Verenigden Staten een nieuwe president. Een keuze die niet alleen in het land zelf, maar over de hele wereld grote gevolgen zal hebben. De republikeinse kandidaat John McCain stuurt aan op een ‘League of Democracies’ en wil een groter en moderner leger dat de leidende positie van de VS moet veilig stellen. Democraat Barack Obama predikt ‘change’ en ‘to lead by example’, maar wil tegenlijkertijd ook het millitaire budget vergroten. Wat zullen de gevolgen zijn van de Amerikaanse keuze voor de rest van de wereld?
Jurjen de Waal volgde als hoofdrichting binnen de Bèta-gammabachelor politicologie. Momenteel studeert hij Amerikanistiek en is hij werkzaam bij de Nationale Commissie voor internationale samenwerking en Duurzame Ontwikkeling (NCDO).
Na acht jaar te hebben geregeerd moet Vladimir Poetin aftreden als president van Rusland. Zijn opvolger is inmiddels gekozen in de persoon van vice-premier Medvedev. Poetins jaren als president brachten stabiliteit en economische groei, maar kenmerkten zich ook door bijvoorbeeld onderdrukking van de persvrijheid en hard optreden tegen oppositie. Door dit soort fascistische praktijken is de vraag gerezen of Poetin ook daadwerkelijk zijn macht zal overdragen aan Medvedev, of dat hij achter de schermen blijft regeren. Daarmee komt ook ter sprake in hoeverre Rusland eigenlijk een democratie is.
Max Bader is promovendus aan de afdeling Europese Studies van de Universiteit van Amsterdam en kenner van de landen van de voormalige Sovjet-Unie. Zijn onderzoek gaat over externe invloeden op de ontwikkeling van politieke partijen in Georgië en Oekraïne.
De klimaatverandering behoeft eigenlijk geen introductie meer. Er wordt al zoveel over gezegd en geschreven in de media, vooral sinds Al Gore’s An Incovenient Truth, dat iedereen nu wel weet dat we met een wereldwijd probleem te maken hebben. De politiek heeft dit punt dan ook hoog op de agenda staan: er wordt druk gezocht naar oplossingen en er worden veel milieubesparende maatregelen getroffen.
Alle aandacht van de media en de politiek gaat echter uit naar maar één visie op de klimaatverandering: naar die van Al Gore en het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), die wellicht helemaal niet juist is. Naar wetenschappers die menen dat de klimaatveranderingen allemaal wel meevallen en dat de mens hier überhaupt weinig invloed op heeft, wordt niet geluisterd. Hans Labohm doet dit wel en heeft naar aanleiding van deze onderbelichte kant een betoog geschreven tegen geldverspillende maatregelen om de klimaatverandering tegen te gaan.
Hans Labohm is onafhankelijk econoom en auteur. Samen met Dick Thoenes en Simon Rozendaal is hij coauteur van: Man-Made Global Warming: Unravelling a Dogma. Hij is ‘expert reviewer’ van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC).
Is maatschappelijk verantwoord ondernemen dé nieuwe standaard waaraan bedrijven moeten voldoen? Of is het een leuk modeverschijnsel waarmee het imago van het bedrijf opgepoetst kan worden? In dit artikel laat Elisa Hermanides de kenners beide standpunten toelichten.
Elisa Hermanides is freelance journalist en studeert zowel Cognitive science als Journalistiek en media aan de Universiteit van Amsterdam.
Al sinds mensenheugenis zijn er mensen die proberen de toekomst te voorspellen. Dit met doorgaans zeer beperkte resultaten: het Romeinse Rijk zou eeuwig zijn, in het jaar 1000 zou de wereld vergaan en in het jaar 2000 zou de wereld lam liggen vanwege de millenniumbug. Het feit dat weinig toekomstvoorspellingen daadwerkelijk uitgekomen zijn, lijkt de mensheid er niet van te weerhouden om het toch keer op keer opnieuw te proberen. Waar komt deze fascinatie met de toekomst vandaan? Heeft de wetenschappelijke vooruitgang ons inzicht in de toekomst significant verbeterd? Is er eigenlijk wel genóeg aandacht voor de toekomst?
Lucas Reijnders is hoogleraar milieukunde aan de UvA en hoogleraar natuurwetenschappelijke milieuwetenschappen aan de Open Universiteit van Nederland. Hij is tevens initiatiefnemer van het college ‘Toekomst in het groot’, dat sinds september 2005 aan de UvA gegeven wordt.
Doodgaan blijft voor velen een groot mysterie: onbekend, duister. Maar zoals bij vele duistere mysteries bestaan er onbewust vele aannames met betrekking tot dit fenomeen. Bert Keizer komt als verpleeghuisarts veel in aanraking met de dood en gaat in deze column, die eerder in Trouw verscheen, tegen enkele van deze aannames in. Zo is doodgaan volgens hem bepaald geen prestatie en ook geen duidelijke gebeurtenis. Niet het duidelijk overstappen van een grens. Ook vertelt Keizer over zijn ervaringen met de bewuste en gekozen manier van sterven door het plegen van euthanasie.